De nadelen van steward ownership vallen in twee groepen. Sommige horen bij het model, zoals een lagere prijs dan je bij een open verkoop zou krijgen (Accountancy Vanmorgen, 2026) en een structuur die moeilijk terug te draaien is (Holland Management Review, 2025). Andere heb je zelf in de hand, vooral de opstartkosten, onduidelijke rollen en de jaarlijkse administratie.
Dit artikel is voor Nederlandse ondernemers die steward ownership overwegen. Het geeft per nadeel een bron en laat de administratie zien bij ons demobedrijf. Wat wij doen voor steward-owned bedrijven staat op onze pagina over steward ownership.
Tulpwerk is ons demobedrijf. De cijfers zijn verzonnen, de schermen zijn echt.
Dit is algemene informatie, geen fiscaal of juridisch advies. Check je eigen situatie bij je adviseur, of boek een expertuur bij ons team.
In het kort
Wij tellen er zeven. Vier horen bij het model: een lagere verkoopprijs, een moeilijke weg naar een latere verkoop, minder investeerders en een structuur die je moeilijk terugdraait. De andere drie hangen af van hoe goed je het regelt.
| Nadeel | Waarom het zo is | Accepteren of beperken | Wat helpt | Bron |
|---|---|---|---|---|
| Lagere prijs dan bij een open verkoop | Je verkoopt aan een stichting, niet aan de hoogste bieder, en die betaalt je mogelijk over meerdere jaren | Accepteren | Een waardering met datum en rapport; vooraf bepalen wat "genoeg" voor jou is | Accountancy Vanmorgen, 9 okt 2026 |
| Later verkopen aan een buitenstaander is lastig | De structuur is er juist om overnames te voorkomen, dus een verkoop hangt af van de stewards en van je statuten | Accepteren | Besluit vooraf of een verkoop mogelijk moet blijven | Holland Management Review, 2025; AWVN, 30 okt 2025 |
| Minder investeerders | Gewone investeerders verwachten zeggenschap via hun stemrecht | Accepteren | Missiegedreven investeerders die een beperkt rendement accepteren zonder doorslaggevende stem | Holland Management Review, 2025; AWVN, 30 okt 2025 |
| Moeilijk terug te draaien | De zeggenschap over de structuur ligt bij de stewards, en die geven dat zelden op | Accepteren | Zorgvuldig ontwerpen, en overweeg te beginnen met een deel van de aandelen | Holland Management Review, 2025 |
| Onduidelijke rollen tussen stewards, bestuur en rvc | De rol van steward is vaak slecht omschreven, en er zijn geen specifieke wettelijke regels of rechtspraak om op terug te vallen | Beperken | Rollen, taken en bevoegdheden vastleggen, en de stewards periodiek evalueren | NR Governance, 8 jul 2025; Managementplatform.nl, 9 nov 2025 |
| Opstartkosten en doorlooptijd | Het Burgerlijk Wetboek kent er geen rechtsvorm voor, dus de structuur is maatwerk | Deels beperken | Een structuur die bij je omvang past, en een heldere opdracht aan je adviseur | Motie 29 023 nr. 509, 16 apr 2024 |
| Doorlopende administratie | Twee registers, aktes, een jaarlijkse prijs, uitkeringen en mogelijk een vergadering van houders, elk jaar opnieuw | Beperken | Eén administratie voor aandelen en certificaten, bijgewerkt na elke wijziging | Share Council, steward ownership |
Waarschijnlijk wel. Bij een verkoop aan een marktpartij of een private-equityfonds is het doel meestal een zo hoog mogelijke prijs, terwijl ondernemers die voor steward ownership kiezen zich afvragen hoeveel "genoeg" is (Accountancy Vanmorgen, 9 oktober 2026).
Je krijgt wel betaald. Volgens hetzelfde artikel staat tegenover een overdracht naar steward ownership in principe altijd een koopprijs. Ondernemers verkopen hun aandelen aan een stichting, bijvoorbeeld in ruil voor een achtergestelde lening die over de jaren wordt afgelost, en in veel gevallen is de bank bereid een deel van de overdracht te financieren. Is een deel van de prijs een lening, dan komt je geld over meerdere jaren binnen. Het ondernemersportaal van de overheid legt uit dat een verkoper die een deel van de prijs als achtergestelde lening verstrekt, als laatste wordt terugbetaald als de koper failliet gaat. Zolang zo'n lening loopt, draag je dus een deel van het risico (business.gov.nl, Financing a company takeover (Engels)).
Dit nadeel kun je niet vermijden, maar je kunt de prijs wel goed onderbouwen met een waardering met datum en rapport, van je adviseur of van onze partner Equidam. Vergelijk je de routes nog, lees dan bedrijfsopvolging: de mogelijkheden op een rij, of ons artikel voor ondernemers die geen opvolger voor hun bedrijf hebben.
Bij de investeerders waar de meeste bedrijven eerst aankloppen wel. Traditionele investeerders zijn gewend aan zeggenschap via stemrecht, dus steward-owned bedrijven moeten op zoek naar missiegedreven kapitaal van investeerders die een beperkt financieel rendement accepteren en geen zeggenschap eisen (Holland Management Review, juli-september 2025). Dezelfde auteurs merken op dat steeds meer Europese fondsen zich op zulke bedrijven richten.
In het model kunnen investeerders geld inbrengen, maar krijgen ze geen doorslaggevende stem over de koers van het bedrijf. In de beschrijving van AWVN ligt de bevoegdheid om de statuten en de missie te wijzigen, of om een overnamebod te accepteren, bij de stewards en niet bij de oprichters of investeerders (AWVN, 30 oktober 2025). Een durffonds dat zijn rendement plant rond een exit past daar slecht bij, terwijl kredietverstrekkers en impactinvesteerders die een beperkt rendement accepteren goed kunnen passen.
In de praktijk zelden. Onderzoekers van De Haagse Hogeschool noemen de onomkeerbaarheid "een belangrijk nadeel". Ze schrijven dat de directie niet terug kan naar een conventionele structuur, omdat de zeggenschap daarover bij de stewards ligt, en dat de stewards daar waarschijnlijk niet mee instemmen tenzij het absoluut nodig is om het bedrijf te laten voortbestaan (De Korte en Van der Linden, Holland Management Review, 2025).
Dat is precies de bedoeling van het model, en tegelijk het risico. Heeft het bedrijf later een koper of een investeerder nodig die stemmen wil, dan beslissen de stewards. Wie precies wat kan wijzigen, hangt af van je statuten en de statuten van de stichting, dus laat je notaris of adviseur het met je doorlopen voordat je tekent.
Je kunt het wel in stappen doen, en eerst een deel van de aandelen in een stichting onderbrengen. Ons demobedrijf Tulpwerk deed dat in januari 2023 met 20% van de aandelen. De oprichters hebben nog 68%, dus Tulpwerk is begonnen met de overstap en is niet volledig steward-owned.
Niemand doet dat vanzelf, tenzij je het regelt. In een gewoon bedrijf kunnen aandeelhouders het bestuur aanspreken als de resultaten tegenvallen. Bij een steward-owned bedrijf vragen de onderzoekers zich af wie de directie aanspreekt als de prestaties achterblijven, en of het management niet verslapt (Holland Management Review, 2025).
Het tweede probleem is overlap. Wouter Verbeek, senior managing consultant bij Berenschot en onderzoeker aan de Radboud Universiteit, waarschuwt dat stewards niet moeten gaan optreden als een tweede raad van commissarissen. Hij merkt op dat de rol van steward vaak slecht omschreven is en dat er geen specifieke wettelijke regels of rechtspraak zijn om op terug te vallen (NR Governance, 8 juli 2025). Een kritische bespreking op Managementplatform.nl voegt toe dat de macht in steward-owned bedrijven niet zelden verschuift naar een kleine leidinggevende laag die moeilijk te corrigeren is. Met verwijzing naar Cools en Bueken (2025) merkt het stuk ook op dat langdurige machtsconcentraties zonder einddatum de prestaties meestal drukken (Managementplatform.nl, 9 november 2025).
Dit nadeel heb je in de hand. Verbeek raadt aan de rollen, taken en bevoegdheden van stewards, bestuur en raad van commissarissen expliciet vast te leggen, bijvoorbeeld in een overeenkomst tussen die drie. De bespreking op Managementplatform noemt periodieke evaluatie, onafhankelijke missie-audits en vernieuwing van het bestuur als manier om te voorkomen dat het model verstart. Zet termijnen en een evaluatiemoment in de statuten van de stichting wanneer je die opzet, zolang iedereen het nog met elkaar eens is.
Meer dan de meeste ondernemers verwachten, en het komt elk jaar terug. De notaris zet de structuur één keer op. Daarna houdt een bedrijf met een STAK het aandeelhoudersregister van de bv bij en een administratie van de certificaten van de STAK, en die twee moeten met elkaar kloppen. Elke overdracht van certificaten heeft een akte nodig, het bedrijf heeft elk jaar een prijs nodig, houders krijgen uitkeringen en sommige administratievoorwaarden geven houders een eigen vergadering. Ons artikel over de administratievoorwaarden legt uit wat die voorwaarden regelen.
Dit is het nadeel dat je het kleinst kunt maken. Neem Tulpwerk, onze demo-meubelmaker uit Utrecht met zo'n 40 mensen.
In het aandeelhoudersregister van de bv staan vijf houders: de oprichters Sanne (350.000 aandelen) en Joris (330.000), de STAK (200.000), angel-investeerder Mirjam (60.000) en een investeringsfonds (60.000). Samen zijn dat 1.000.000 aandelen. De STAK heeft 200.000 certificaten uitgegeven, één per aandeel dat ze houdt. Ongeveer 33.500 daarvan zijn bij houders geplaatst en zo'n 166.500 liggen nog bij de STAK. Staat er in het bv-register dat de STAK 200.000 aandelen houdt en tellen de certificaten maar op tot 199.500, dan moet iemand uitzoeken waarom.
Op 12 november 2024 verkocht Daan, die in de werkplaats werkt, 500 certificaten aan zijn collega Lotte voor €3,80 per stuk, dus €1.900 in totaal. De vastlegging toont beide partijen, de datum, de prijs en de certificaatnummers die overgingen (1 tot en met 500), met het contract eraan gekoppeld. Certificaten gaan zonder notaris van persoon naar persoon, zoals onze STAK-pagina uitlegt. Bij Share Council tekenen beide partijen de overdrachtsakte in het platform, ons team zet je aktesjablonen klaar en een overdracht met een prijs is rond zodra de betaling is vastgelegd.
Medewerkers van Tulpwerk kochten certificaten van de STAK voor €3,00 in maart 2023, €3,60 in maart 2024 en €4,20 in maart 2025. De jaarlijkse waardering door Equidam op 30 juni 2026 kwam uit op €4,80 per aandeel. Elke prijs staat er met datum en rapport, zodat de volgende ronde en het overzicht van elke houder de juiste gebruiken.
Bij Share Council staan de aandelen en certificaten in één administratie, met certificaatnummers die je naar Excel exporteert, getekende aktes, vastgelegde betalingen en een gedateerde waarderingshistorie. Elke houder heeft een eigen login en een overzicht met de waarde op 1 januari en 31 december. Het register bijhouden op Share Council verandert niets aan wie ervoor verantwoordelijk is, want volgens de wet houdt het bestuur van de bv het aandeelhoudersregister bij (art. 2:194 BW).
Nog niet. Het coalitieakkoord bevat een plan voor een nieuwe Nederlandse rechtsvorm, de rentmeestervennootschap, maar er is nog geen wetsvoorstel gepubliceerd. Op 22 september 2026 beantwoordde de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Kamervragen hierover. Hij bekijkt hoe het vennootschapsrecht meer ruimte kan geven aan een rentmeestervennootschap en wil de Kamer voor eind 2026 een brief daarover sturen (antwoord op Kamervragen 2026Z16258, 22 september 2026). In een debat over het mkb op 15 oktober 2026 zei de bewindspersoon die namens het kabinet antwoordde dat er aan een wettelijke regeling wordt gewerkt en dat de brief dit najaar komt (plenair debat Tweede Kamer, 15 oktober 2026). Toen wij de officiële publicaties op 6 november 2026 controleerden, vonden we nog geen wetsvoorstel en nog geen brief.
Tot er een wet is, combineren steward-owned bedrijven in Nederland meestal een bv met een of meer stichtingen, vaak een STAK. De Tweede Kamer noemde het opzetten van zo'n model "relatief kostbaar en tijdrovend", omdat het Burgerlijk Wetboek de vorm niet kent (motie 29 023 nr. 509).
Share Council houdt de administratie bij nadat de notaris klaar is: de STAK als entiteit en als rol op de certificaten, certificaten in de verhouding uit je administratievoorwaarden, getekende overdrachtsaktes, certificaatnummers, betalingen en een gedateerde waarderingshistorie. Ons team helpt ook al eerder. We werken samen met notarissen, en als je je STAK via ons opzet, bereiden we de administratievoorwaarden vooraf voor. Je kunt Total Legal Structuring en Complete Platform Setup bestellen vanuit je account.
De notaris richt de STAK nog steeds op en passeert de akte waarmee de aandelen erin komen. Het platform heeft geen functie voor steward ownership, een asset lock of een gouden aandeel. Die regels staan in je statuten, en wij administreren de structuur die zij beschrijven. Voor certificaten en STAK-rollen heb je een betaald abonnement nodig, en op onze prijzenpagina zie je wat elk abonnement bevat.
Is steward ownership hetzelfde als medewerkersparticipatie?
Nee, het zijn verschillende dingen. Steward ownership koppelt de zeggenschap over een bedrijf los van het financiële eigendom, terwijl medewerkersparticipatie medewerkers een deel van het economische belang geeft (AWVN, 30 oktober 2025). Je kunt de twee combineren. AWVN beschrijft ingenieursbureau Haskoning, waar medewerkers via een STAK 25% van de aandelen houden en een stichting met stewards de overige 75%. Onze pagina over medewerkersparticipatie in het mkb laat zien hoe medewerkers via certificaten kunnen meedelen in een bedrijf.
Groeien steward-owned bedrijven langzamer?
Onderzoek wijst erop dat ze dat meestal doen, mogelijk omdat ze terughoudender zijn met extern kapitaal en voorzichtiger investeren (Holland Management Review, 2025, met verwijzing naar Block en Fathollahi, 2023). Hetzelfde artikel noemt Deense studies waarin steward-owned bedrijven even winstgevend zijn als vergelijkbare gewone bedrijven en grotere winstreserves aanhouden.
Kan een klein bedrijf het doen?
Dat kan, maar het is lastiger. De auteurs in Holland Management Review schrijven dat het buiten Duitsland en Denemarken vaak moeilijk is om zonder maatwerk en hoge advieskosten een passende structuur op te zetten, en dat de gangbare modellen doorgaans niet geschikt zijn voor kleinere bedrijven (Holland Management Review, 2025). Begin je met een deel van de aandelen in een STAK, zoals Tulpwerk, dan blijft de eerste stap kleiner. Ons artikel is een STAK geschikt voor elk bedrijf? helpt je na te gaan of het past.
Is steward ownership hetzelfde als een STAK?
Nee. Een STAK is een stichting die aandelen houdt en daar certificaten voor uitgeeft. Het is een van de bouwstenen die een steward-owned structuur kan gebruiken, en bedrijven gebruiken een STAK ook zonder steward ownership, bijvoorbeeld om medewerkers te laten meedelen in het bedrijf. Een STAK heeft zijn eigen risico's, die we bespreken in de risico's van een STAK.
Vind je de nadelen die bij het model horen acceptabel, dan begint het beperken van de rest bij een register dat klopt. Bekijk hoe dat werkt op onze pagina over steward ownership. Maak daarna een account aan, zet je bv en je STAK erin en bekijk je structuur op één scherm.
Bronnen